DECEMBER 2020

Contactlens Nieuws Nederland

Column

Placebo

Op een van de laatste dagen van dit jaar nog even een paar overwegingen, niet per se wetenschappelijk van aard - maar wat breder georiënteerd. Zoals de overweging in dit artikel van Cristina Arroyo-del Arroyo (nee ik stotter niet). De titel luidt: 'Does placebo effect exist in contact lens discomfort management?' Een hele interessante vraag, waar gek genoeg niet zo veel over te vinden is. Placebo letterlijk vertaald uit het Latijn betekent 'I shall be pleasing'. Deze studie onderzoekt specifiek of er een placebo-effect is bij het heraanpassen van daglenzen bij mensen met comfortklachten. Een subgroep kreeg echter niet een ánder lenstype mee bij de heraan-passing, maar dezelfde! In de studie vond men inderdaad dat er een placebo-effect is met betrekking tot de hoeveelheid discomfort die ervaren wordt tijdens het dragen van contactlenzen. De resultaten laten zien dat het comfort verbeterde, terwijl aan de lenzen niets was veranderd. Studente Roosmarijn Smelik presenteerde deze resultaten onlangs, met succes, op de Hogeschool Utrecht - waarna een interessante discussie ontstond over ethiek in de optiek.... In het verlengde hiervan zou een andere leuke vraag zijn zo aan het eind van het jaar voor bij de contactlenspraktijk-open haard: wat is het Placido placebo-effect bijvoorbeeld? Food for thought. Maar eerst gaan we ons volstoppen met ander 'food', al dan niet in vloeibare vorm. Een HEEL fijn 2021 toegewenst namens CNNederland!

Hoornvlies Transplantaties

“Daar zou ik nooit aan beginnen!”

IIn de laatste uitgave van het magazine van de Hoornvlies Patiënten Vereniging (HPV) staat een prachtig stuk, opgetekend door Dr. Hennie Völker-Dieben, over de geschiedenis van hoornvliestrans-plantaties in Nederland. Normaal is dit blad alleen toegankelijk voor leden, maar speciaal voor lezers van CNNederland is de uitgave deze keer 'open access'. Als jonge oogarts vroeg Dr. Deutman of hij zich mocht gaan verdiepen in een nieuwe operatie om blindheid te behandelen, namelijk de hoornvliestransplantatie. “Daar zou ik nooit aan beginnen!”, was het antwoord dat in 1938 door professor Van der Hoeve (hoofd van de afdeling Oogheelkunde van het Academisch Ziekenhuis in Leiden) werd gegeven aan Dr. Deutman. Na zich te hebben verdiept in de operatietechniek door te oefenen op konijnenogen en nadat passend instrumentarium was gemaakt, was het zover. Op 10 juni 1939 werd de eerste hoornvliestransplantatie in Nederland uitgevoerd. De eerste patiënt was een 54-jarige man, die in het blindeninstituut St. Henricus te Grave woonde en werkte. Hij was sinds zijn vroege jeugd blind door ontstekingen van onbekende aard aan beide ogen. Zijn rechteroog werd geopereerd en het donoroog werd verkregen van een 5-jarig meisje dat een dermate ernstig ongeluk met haar oog had gehad, dat dit oog moest worden verwijderd. De patiënt verbleef ruim 7 weken in het ziekenhuis. In januari 1940 wordt dit transplantaat als redelijk helder beoordeeld en de arts noteert: “Men kan hier spreken van een geslaagde hoornvliestransplantatie”. Hoe de ervaringen van de patiënt zelf zijn geweest, weten we helaas niet. Er staan nog meer boeiende artikelen in 'Oog voor U' voor iedereen in ons vakgebied. Wordt lid (€ 25 per jaar), donateur of sponsor van de HPV ter ondersteuning van de vereniging, en u ontvangt het magazine thuis.

Oog voor U - 2020

Contactlens Hygiëne

Risicofactoren voor een MK anno 2020

Genoeg aandacht voor 'persoonlijke hygiëne' dit jaar in ieder geval, als je toch iets positiefs wilt halen uit de huidige pandemie. Al jaren pleiten we in onze contactlensprakijk voor betere hygiëne, maar dat is een boodschap die niet altijd makkelijk over te brengen is. In een onderzoek van de University Hospital in Southampton (Engeland) werd gekeken wat de voornaamste risicofactoren waren voor een MK (een Microbiële Keratitis). Twee groepen werden geïdentificeerd, een groep met contactlens gerelateerde MK en een controlegroep contactlens dragers zonder infectie. Deelnemers werden vervolgens uitvoerig geïnterviewd over de dagelijkse gang van zaken met betrekking tot de lenzen, waaronder factoren zoals type lens, de draagtijd, persoonlijke hygiëne en slapen of douchen met lenzen in. En dat laatste (douchen met lenzen in) werd als voornaamste risicofactor aangemerkt, met een Odds-Ratio van 3.1. Een Odds-Ratio (OR) is de verhouding tussen twee wedverhoudingen of 'odds' (wikipedia). Het is dus de verhouding tussen de waarschijnlijkheid dat een gebeurtenis optreedt (of zal optreden) en de waarschijnlijkheid dat ze niet optreedt (of zal optreden). Een OR van 3.1 zegt dus dat de kans dat iets optreedt 3.1 keer groter is. Voor het dagelijks douchen met lenzen werd zelfs een OR van 7.1 gevonden. Andere risicofactoren betroffen slapen met lenzen in (OR 3.1) en leeftijdscategorie (leeftijd 25–39 jaar OR 6.38, leeftijd 40–54 jaar OR 4.00). Als conclusie trekken de onderzoekers: persoonlijke hygiëne speelt een rol in het risco op MK, met douchen en slapen met lenzen als voornaamste factoren.

Stellwagen et al - Br J Ophthalmology - Sept 2020

Visser Contactlens Handboek

Een Speciaal Boek over Speciale Lenzen

Er is een nieuw boekje gelanceerd: de Visser contactlens handleiding. Het laat simpelweg zien wat de Visser-groep met hun praktijkervaring en onderzoeksteam in staat zijn te doen. Op een educatieve en pretentieloze manier worden casussen beschreven, die leerzaam zijn voor collega’s in Nederland en over de hele wereld met betrekking tot speciale lenspassingen. Niet alleen zijn de beschreven casussen inzichtelijk, ook de inleidende beschrijvingen van alle indicaties voor medische contactlenzen en het overzicht van speciale lenzen zelf, zijn buitengewoon compleet en duidelijk. De hoofdstukken erna betreffende contactlens verzorgingssystemen (een onderschat onderdeel van deze specialiteit) en een overzicht van complicaties en wat eraan te doen, zijn praktisch ingevuld en zeer handig. Een mooie illustratie hiervan is de Visser contactlens hygiëne poster: duidelijk, overzichtelijk én mooi uitgevoerd. Complimenten derhalve aan het adres van de editor Karolien Elving-Kokke en co-editor Simone Visser - en het hele team - voor het samenstellen van dit boekwerk. Voor meer informatie, neem even contact op met handbook@vissercontactlenzen.nl.

Nascholing

Woordzoeker

Voor wie wat ontspanning zoekt tijdens de kerstvakantie: studenten van de Hogeschool Utrecht Lucy Davelaar en Yanaika Groenewegen hebben een heuse 'contactlens woordzoeker' ontwikkeld, welke in de laatste uitgave van CNNederland stond (te downloaden via de onderstaande link). Hier in deze uitgave de antwoorden! Dank Lucy en Yanaika voor jullie inzet en creativiteit.

Nascholing

Contact Lens Management Guide

De 'Clinical Contact Lens Management Guide' van CORE is een online mini-handboek voor contactlensmanagement. De belangrijkste problemen worden in kaart gebracht en praktische oplossingen aangedragen. We lichten er steeds een item uit in deze nieuwsbrief. Deze keer (in het kader van het voorgaande item over contactlens hygiëne): MK.

Microbiële Keratitis

SUBJECTIEF

Acute, hevige pijn
Hevige roodheid, vaak alle kwadranten
Overvloedig tranen en fotofobie
Geen verbetering na uithalen lens

OBJECTIEF

Lokaal corneaal defect (incl. stroma)
Meestal centraal of paracentraal
Groter dan 1 mm en irregulaire vorm
Meestal unilateraal
Hoge graad roodheid en evt. dik ooglid
Mucopurulente ('pussige') of waterige afscheiding
Vaak cellen in de voorste oogkamer

ASSESSMENT

Meest virulente pathogenen in de contactlenspraktijk zijn Pseudomonas aeruginosa en Acanthamoeba
Komt vaker voor bij EW
Differentiaal diagnose: corneale infiltraten, CLPU en andere vormen van staining
Komt relatief weinig voor

PLAN

Stop ontmiddelijk het lensdragen
Bewaar lenzen en lenshouder voor evt. kweek
Doorverwijzing en medicatie vereist
Vervang alle lenzen en vloeistoffen die de lensdrager nu heeft
Voorzichtigheid geboden bij opnieuw aanvangen lensdragen
EW wordt afgeraden bij vervolg.

Microbiële Keratitis

Nieuws van de Sponsor

Johnson & Johnson Drive-in Event

Maand ag 25 januari 2021

Op 25 januari organiseren we een speciaal hybride evenement waar je fysiek of digitaal aan kan deelnemen. Wil je live aanwezig zijn? Dan kom je met de auto naar de Midden Nederland Hallen in Barneveld waar je je auto voor een enorm scherm parkeert en via de speakers van je auto luistert naar de verschillende sprekers. Veranderen de omstandigheden, heb je de voorkeur om digitaal deel te nemen, of zijn er geen plekken meer in de hal beschikbaar? Dan kan je het hele evenement ook LIVE achter je beeldscherm beleven. Het evenement wordt niet opgenomen dus zorg dat je er live bij bent. Schrijf u hier direct in!